niedokrwistość megaloblastyczna

Niedokrwistości megaloblastyczne

Czy można wyczerpać 3-4 letni zapas substancji? Można. I efektem może być niedokrwistość megaloblastyczna. Co to za trudne słowo i co to za substancje?

O niedokrwistościach ogólnie pisałam już jakiś czas temu, ale nadszedł czas, by przyjrzeć się kolejnemu z rodzajów anemii. Niedokrwistości megaloblastyczne to grupa chorób, która wiąże się z niedoborem witaminy B12 i/lub kwasu foliowego.

Kwas foliowy

Najwięcej możemy go znaleźć w wątrobie i drożdżach, a odrobinę mniej w zielonych częściach warzyw, a także orzechach. Niby dobrze, ale foliany są bardzo wrażliwe na temperaturę, a z tym wiąże się fakt, że długie gotowanie warzyw nie sprzyja budowaniu zapasów tego związku. W ten sposób tracimy ponad 90% kwasu foliowego, ale jest on bardzo dobrze i szybko wchłaniany w naszych jelitach. Jego dzienne zapotrzebowanie wynosi około 100 µg, ale spokojnie jest ono uzupełniane przy prawidłowej diecie. Zapas organizmu, to jest około 10 mg, wystarcza na mniej więcej 4 miesiące. Kwas foliowy jest konieczny do prawidłowej syntezy DNA, dlatego jego obecność na odpowiednim poziomie jest niezwykle ważna, zwłaszcza dla kobiet planujących i będących w ciąży.

Witamina B12

Zapas witaminy B12 wystarcza na 3-4 lata. Jest ona dobrze wchłaniania i dostarcza się jej dużo z pokarmem. W tym przypadku gotowanie nie ma negatywnego wpływu na ten związek. Najwięcej jej znajdziemy w wątrobie i nerkach, ale także rybach, skorupiakach i mięsie. Produkty mleczne i jajka wcale nie zawierają jej aż tak dużo. Dzienne zapotrzebowanie wynosi 1 – 3 µg i tyle też wynosi dzienna utrata, al ze zwykłą dietą dostarczamy 5 – 30 µg, stąd ten spory zapas. Witamina B12, zwana również kobalaminą, także pełni istotną rolę w tworzeniu DNA, a funkcje jej są ściśle związane z kwasem foliowym. Dlatego też objawy niedoboru obu związków są podobne.

Niedokrwistość megaloblastyczna

Niedokrwistość megaloblastyczna to główny objaw niedoboru kwasu foliowego i/lub witaminy B12, ale właściwie jedynym objawem są nieprawidłowości w rozmazie krwi. Ciężko jest to wykryć, zwłaszcza, że występują one z dużym opóźnieniem w stosunku do powstałego niedoboru. W tekście dotyczącym erytrocytów pisałam, że żyją one 120 dni. Fakt ten maskuje nieprawidłowości w erytropoezie.

Objawem niedokrwistości megaloblastycznej we krwi jest zwiększona objętość krwinek czerwonych, MCV ≥ 100fl (często 110 – 140). Wynika stąd też inna nazwa tej niedokrwistości, czyli niedokrwistość makrocytowa. Niedokrwistość ta nie charakteryzuje się szczególnymi objawami podmiotowymi, czyli takimi, które pacjent może odczuwać. W przeciwieństwie do niedokrwistości z niedoboru żelaza, tę wykrywa się często z przypadku. Oprócz niedoborów, można ją zdiagnozować również jako powikłanie po zażywaniu leków, a także w alkoholizmie.

[Edit] Pacjent może odczuwać objawy, ale w bardzo zaawansowanych stadiach niedokrwistości. Mogą być takie jak utrata smaku i chudnięcie, pieczenie języka, który jest powiększony, wygładzony i ciemnoczerwony; nudności, zaparcie lub biegunka. Zdarzają się także drętwienia kończyn, rąk i stóp, a także wcześniejsze siwienie. Są to głównie objawy związane z ciężkim niedoborem witaminy B12, a o niej i jej roli jeszcze będzie mowa.

Diagnostyka

Co zatem możemy wyczytać w wynikach badań laboratoryjnych? Głównie wspomniany wzrost objętości krwinek. Nie jest to jednak jednoznaczne, zwłaszcza, że pacjent może jednocześnie mieć niedobór witaminy B12 i żelaza. W takim przypadku erytrocyty mogą być normlanej wielkości, a nawet charakteryzować się zmniejszoną objętością. Wtedy najbardziej wiarygodnym badaniem jest rozmaz szpiku. Tam można ocenić w jaki sposób rozwijają się erytrocyty. Jest on podstawowym badaniem diagnostycznym przy tej niedokrwistości. Megaloblasty, bo tak nazywają się powiększone erytrocyty, często ulegają apoptozie (zaprogramowana śmierć komórki) i dlatego można ich nawet nie zauważyć w rozmazie krwi lub rozdziale analizatora. Dodatkowo można zauważyć w morfologii niską liczbę retikulocytów, ale to w zaawansowanych stanach choroby. W rozmazie krwi może się też pojawić tzw. hipersegmentacja granulocytów. Polega to na tym, ze jądro neutrofilów ma często więcej niż 5 segmentów (standardowo 3 – 5).

W morfologii krwi obwodowej obniżona będzie również wartość mówiąca o stężeniu hemoglobiny (HGB), hematokrytu (HCT) oraz liczby erytrocytów (RBC). Liczba białych krwinek (WBC) oraz płytek krwi (PLT) może mieścić się w wartościach referencyjnych lub także być obniżona.

Badaniami, jakie możemy wykonać poza morfologią by potwierdzić niedobór tych substancji, to oznaczenie ich stężenia. W niedokrwistości megaloblastycznej stężenie we krwi kwasu foliowego i/lub witaminy B12 będzie znacznie obniżone. Dodatkowo podwyższone będą parametry związane z hemolizą krwinek czerwonych. Hemoliza erytrocytów to ich rozpad, a fakt ten łączy się z informacją o częstej apoptozie megaloblastów, czyli powiększonych erytrocytów. Dlatego może się okazać, że pacjent będzie miał podwyższone wartości LDH, bilirubiny.

Jak leczyć?

Najczęściej podaje się substancje, których jest niedobór. Podanie witaminy B12 w ciągu 48 zatrzymuje megaloblastyczną erytropoezę. W związku czasem życia erytrocytów na „efekty” w morfologii krwi należy poczekać kilka tygodni. Niemniej jednak w tym czasie szpik produkuje już prawidłowe krwinki czerwone. Na normalizację produkcji granulocytów trzeba jednak poczekać kilka tygodni.

Jako że obie substancje dobrze się wchłaniają leczenie następuje szybko i zazwyczaj odbywa się bez komplikacji. Jedyne o czym trzeba wtedy pamiętać to zrównoważona dieta.

Jeśli będziecie chcieli dokładnie poczytać o roli witaminy B12 i kwasu foliowego w organizmie to dajcie znać.

Nie zapomnijcie polubić, skomentować i podesłać kolejnym osobom!

Pięknego tygodnia, do przeczytania!

Obraz congerdesign z Pixabay

Możesz być również zainteresowany tymi tematami:

podpis badań

Co wpływa na wyniki badań?

Czekasz na wyniki badań laboratoryjnych, próbujesz zrozumieć, co oznaczają. Przebieg badań, procedury, wszystkie medyczne terminy i liczby mogą nie być jasne. Istnieje tysiące testów laboratoryjnych,

Czytaj więcej »